บ้านแม่กำปองคือหมู่บ้านเล็ก ๆ บนดอยสูงราว 1,300 เมตร ในอำเภอแม่ออน ห่างตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางตะวันออกราว 50 กิโลเมตร ขับรถราว 1 ชั่วโมงครึ่งผ่านทางหลวงหมายเลข 1317 บ้านไม้เรียงไต่ไปตามหุบเขาริมลำธาร ชาวบ้านปลูกชาเมี่ยงและกาแฟบนไหล่เขามาหลายรุ่น ทุกวันนี้ชุมชนเปิดโฮมสเตย์ดูแลกันเอง คนมาเที่ยวเพื่ออากาศเย็น คาเฟ่ น้ำตกเล็ก ๆ และวัดไม้สัก จากเมืองเก่าราว 75 นาที จากแม่เหียะราว 90 นาที ไปเช้าเย็นกลับได้ แต่ค้างสักคืนจะได้บรรยากาศกว่ามาก
ทำไมต้องไป
แม่กำปองคือหมู่บ้านบนดอยที่คนไทยรู้จักมากที่สุดแห่งหนึ่ง และเป็นหมู่บ้านที่ไปง่ายที่สุดสำหรับคนที่อยากสัมผัสวิถีชีวิตบนดอย โดยไม่ต้องขับรถไกลหรือเดินป่า ถนนไต่ขึ้นสู่หุบเขาที่อากาศเย็นกว่าในเมืองชัดเจน แล้วขึ้นต่อเลยหมู่บ้านไปถึงสันเขากิ่วฝิ่น หมู่บ้านเล็กพอจะเดินจากต้นซอยถึงท้ายซอยได้ บ้านไม้หลังเล็ก มีต้นเมี่ยงและต้นกาแฟขึ้นข้างบ้านและตามไหล่เขา เช้ามีหมอก หน้าหนาวต้องใส่เสื้อกันหนาว
แม่กำปองยังเป็นต้นแบบการท่องเที่ยวโดยชุมชน โฮมสเตย์ดำเนินการโดยครอบครัวในหมู่บ้านภายใต้การดูแลของชุมชน รายได้จากนักท่องเที่ยวกลับไปถึงชาวบ้าน ค้างสักคืนจะได้เห็นหมู่บ้านหลังคนที่มาเช้าเย็นกลับลงดอยไปหมดแล้ว ซอยเงียบ กลิ่นควันฟืน และมื้อเย็นเรียบง่ายกับเจ้าของบ้าน
แล้วก็กาแฟ คาเฟ่หลายร้านตั้งอยู่บนชานไม้ยื่นเหนือลำธารและบนไหล่เขา หลายร้านใช้กาแฟที่ปลูกในพื้นที่ นั่งจิบกาแฟเหนือสายน้ำ ล้อมรอบด้วยป่า คือภาพที่คนจำได้มากที่สุด
สี่จุดที่ต้องแวะ
หมู่บ้านเล็ก แต่ละจุดอยู่ใกล้กัน ลำดับด้านล่างไล่ตามถนนในหุบ จากน้ำตกด้านล่างขึ้นไปจุดชมวิวบนสันเขา เวลาเป็นแนวทางสำหรับเที่ยวแบบสบาย ๆ
- น้ำตกแม่กำปอง ราว 45 นาที น้ำตกเล็กหลายชั้นใต้หมู่บ้าน เดินผ่านป่าเข้าไปไม่ไกล สวยสุดหลังหน้าฝน ใส่รองเท้าที่ยึดเกาะดี หินลื่น
- วัดคันธาพฤกษา ราว 30 นาที วัดของหมู่บ้าน วิหารไม้สักประดับลายแกะสลัก ตั้งอยู่ริมลำธาร เล็กและสงบ แต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าก่อนเข้าวิหาร
- ร้านกาแฟในหมู่บ้าน ราว 2 ชั่วโมง เดินขึ้นตามซอยหลัก แวะคาเฟ่ริมลำธารและร้านเล็ก ๆ ที่ขายชา กาแฟ และเมี่ยงของหมู่บ้าน นี่คือหัวใจของการมาแม่กำปอง ค่อย ๆ เดิน แล้วหาข้าวกลางวันกินในหมู่บ้าน
- จุดชมวิวกิ่วฝิ่น ราว 45 นาที บนสันเขาเหนือหมู่บ้าน มองเห็นทิวเขาป่าเขียวซ้อนกัน หน้าหนาวมาตอนพระอาทิตย์ขึ้นลุ้นทะเลหมอก ถนนขึ้นชันและแคบ
ถ้าค้างคืน ให้สลับลำดับ มาถึงช่วงบ่ายเดินคาเฟ่และไหว้พระ นอนโฮมสเตย์ แล้วขึ้นกิ่วฝิ่นตอนเช้ามืดก่อนไปน้ำตก
ไปกับทัวร์หรือขับรถเอง
ทัวร์ บริษัททัวร์ในเชียงใหม่หลายเจ้าขายทริปแม่กำปองแบบครึ่งวันหรือเต็มวัน มักรวมน้ำพุร้อนสันกำแพงหรือบ่อสร้าง สะดวก แต่ทัวร์มักมาถึงพร้อมกัน และมีเวลานั่งคาเฟ่น้อย
เหมารถพร้อมคนขับ สบายที่สุด กำหนดเวลาเองได้ และให้คนขับที่ชินทางรับมือถนนชันแทน ให้ที่พักช่วยหาให้ได้
ขับรถเอง ถนนจากสันกำแพงและแม่ออนดีจนถึงช่วงท้าย ซึ่งแคบ ชัน คดเคี้ยว โค้งหักศอก และสวนกันลำบาก ขับช้า ๆ ขาลงใช้เกียร์ต่ำ มอเตอร์ไซค์ไม่แนะนำถ้าไม่ชำนาญ ที่จอดรถในหมู่บ้านมีน้อย โดยเฉพาะวันหยุด ถ้าขับรถมาจากกรุงเทพฯ ให้พักเชียงใหม่หนึ่งคืนก่อน อย่าขึ้นแม่กำปองตอนเหนื่อยจากทางไกล
ออกจากแม่เหียะ
จากแม่เหียะขับรถราว 90 นาที นานกว่าจากเมืองเก่าเล็กน้อย เพราะแม่เหียะอยู่ฝั่งตรงข้าม คือด้านตะวันตกเฉียงใต้ของเมือง ใช้ถนนวงแหวนรอบนอกอ้อมด้านใต้ของเมืองไปออกถนน 1006 ทางสันกำแพง แล้วต่อทางหลวง 1317 ออกเช้าจะเลี่ยงรถติดบนวงแหวนได้
ระหว่างทางมีจุดแวะง่าย ๆ สองแห่ง จัดเป็นทริปเต็มวันได้เลย ขาไปแวะบ่อสร้าง หมู่บ้านทำร่มตอนช่างกำลังวาดร่ม ขากลับแช่น้ำแร่ที่น้ำพุร้อนสันกำแพงก่อนขับกลับที่พัก ใส่เป็นหนึ่งวันในแพลนเที่ยวเชียงใหม่ 3 วัน หรือเป็นวันพักจากที่เที่ยวคนเยอะก็ได้
เคล็ดลับ
- ไปวันธรรมดา วันหยุดและวันหยุดยาวรถติดบนถนนแคบ และคาเฟ่คนแน่น
- ค้างสักคืนถ้าทำได้ จองโฮมสเตย์ของชุมชนล่วงหน้า โดยเฉพาะหน้าหนาว
- พกเสื้อกันหนาว เย็นกว่าในเมืองมาก โดยเฉพาะเช้าและค่ำช่วงพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์
- พกเงินสด สำหรับอาหาร กาแฟ และโฮมสเตย์ บางร้านไม่รับบัตร
- ขับรถอย่างระวัง ช่วงท้ายชันและแคบ ถ้าไม่มั่นใจทางเขา จ้างคนขับดีกว่า
- เคารพชุมชน ที่นี่คือบ้านของชาวบ้าน กลางคืนพูดเบา ๆ ขออนุญาตก่อนถ่ายรูปคน และนำขยะกลับไปด้วย
คำถามที่พบบ่อย
แม่กำปองห่างจากเชียงใหม่เท่าไหร่?
ราว 50 กิโลเมตรทางตะวันออกของเมือง ขับรถราว 1 ชั่วโมงครึ่งผ่านทางหลวง 1317
เที่ยวแม่กำปองเสียค่าเข้าไหม?
ไม่เสีย หมู่บ้านเข้าฟรี จ่ายเฉพาะค่าอาหาร กาแฟ และโฮมสเตย์
แม่กำปองไปเช้าเย็นกลับได้ไหม?
ได้ แต่ค้างโฮมสเตย์หนึ่งคืนจะได้ค่ำคืนที่เงียบและเช้าที่มีหมอก
ไปแม่กำปองช่วงไหนดีที่สุด?
พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ ไปวันธรรมดา อากาศเย็นและคนไม่เยอะ
ขับรถไปแม่กำปองเองได้ไหม?
ได้ แต่ช่วงท้ายแคบและชัน เหมาะกับคนที่ขับทางเขาคล่อง







