1 / 5ดอยหลวงเชียงดาวคือเทือกเขาหินปูนขนาดใหญ่ในอำเภอเชียงดาว ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางเหนือราว 75 กิโลเมตร ยอดสูง 2,175 เมตร เป็นหนึ่งในยอดเขาที่สูงที่สุดของไทย และเป็นภูเขาหินปูนที่สูงที่สุดในประเทศ ดอยหลวงอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว ซึ่งได้รับการประกาศเป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลของยูเนสโกเมื่อปี 2564 เปิดให้เดินขึ้นเฉพาะหน้าหนาว ราวพฤศจิกายนถึงมีนาคม และต้องมีใบอนุญาต ไกด์ท้องถิ่น และลูกหาบ จากเมืองเก่าขับรถราว 90 นาที จากแม่เหียะราว 105 นาที คนส่วนใหญ่จึงวางแผนเป็นทริป 2 วัน 1 คืนบนดอย
ทำไมต้องไป
ดอยอินทนนท์สูงกว่าก็จริง แต่ขับรถขึ้นถึงยอดได้ ส่วนดอยหลวงเชียงดาวต้องเดินขึ้นเองเท่านั้น สำหรับนักเดินป่าชาวไทย การได้พิชิตดอยหลวงคือเป้าหมายในฝันของหน้าหนาว ภูเขาตั้งตระหง่านเป็นกำแพงหินสีเทาเหนือทุ่งนาเชียงดาว มองจากในเมืองก็รู้ทันทีว่าทำไมคนถึงอยากขึ้นไปยืนบนนั้น
พ้นแนวป่าขึ้นไป ภูมิประเทศเปลี่ยนไปทั้งหมด ยอดหินปูนแหลมคมแทรกอยู่กลางทุ่งหญ้าแบบอัลไพน์ บนลาดเขามีพืชหายากหลายชนิด เช้าวันฟ้าใสจะเห็นทะเลหมอกเต็มหุบเขา มองไกลไปเห็นดอยอินทนนท์ด้านหนึ่ง และทิวเขาฝั่งเมียนมาอีกด้านหนึ่ง
เพราะมีการจำกัดจำนวนคนขึ้นต่อวัน บนดอยจึงไม่แออัด แต่คิวก็เต็มเร็วมาก โดยเฉพาะช่วงวันหยุดยาวและปีใหม่
เส้นทางเดิน
เส้นทางที่นิยมเริ่มจากหน่วยพิทักษ์ป่าเด่นหญ้าขัด ทางด้านใต้ของดอย ระยะทางราว 8.5 กิโลเมตรถึงจุดตั้งแคมป์อ่างสลุงใต้ยอดดอย ใช้เวลาเดินเกือบทั้งวัน ช่วงแรกขึ้นผ่านป่า จากนั้นออกสู่ทุ่งโล่งและลานหินที่แทบไม่มีร่มเงา
คืนแรกนอนเต็นท์ที่แคมป์ จะแบกของเองหรือจ้างลูกหาบช่วยขนเต็นท์ อาหาร และน้ำก็ได้ เพราะบนดอยหาน้ำยาก ช่วงธันวาคมถึงมกราคมกลางคืนอุณหภูมิลดลงใกล้ 0 องศา ถุงนอนกับเสื้อกันหนาวดี ๆ จึงสำคัญที่สุด
ก่อนฟ้าสาง ทุกคนเดินขึ้นช่วงสุดท้ายด้วยไฟฉายคาดหัวไปรอดูพระอาทิตย์ขึ้นเหนือทะเลหมอกบนยอด แล้วกลับลงมากินข้าวที่แคมป์ เก็บของ และเดินลงไปเด่นหญ้าขัด ซึ่งใช้เวลาเกือบทั้งวันที่สอง
เส้นทางไม่ต้องใช้อุปกรณ์ปีนเขา แต่หนักพอสมควร ทางชัน ขรุขระ ช่วงใกล้ยอดหินร่วน และต้องเดินนานหลายชั่วโมง ควรมีร่างกายแข็งแรงและเคยเดินป่ามาบ้าง ถ้ายังไม่เคยเดินไกล ลองเส้นทางเดินวันเดียวอย่างกิ่วแม่ปานก่อนก็ได้
ใบอนุญาต ไกด์ และลูกหาบ
การขึ้นดอยหลวงเชียงดาวอยู่ภายใต้การดูแลของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว หลัก ๆ มีดังนี้
- ต้องขอใบอนุญาตจากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว จำกัดจำนวนคนขึ้นต่อวัน คิวช่วงวันหยุดและเสาร์อาทิตย์มักเต็มตั้งแต่ต้นฤดู
- ทุกกลุ่มต้องเดินกับไกด์ท้องถิ่นที่ได้รับอนุญาต ไกด์และลูกหาบจองผ่านกลุ่มชุมชนท้องถิ่นที่ทำงานร่วมกับเขตรักษาพันธุ์ฯ
- ค่าใช้จ่ายมีค่าเข้าเขตรักษาพันธุ์ฯ ค่าไกด์ และค่าลูกหาบ ราคาอาจเปลี่ยนทุกปี ควรสอบถามตอนจองคิว
- นอกฤดูหนาวปิดให้ขึ้น และอาจปิดกะทันหันเพราะสภาพอากาศหรือความเสี่ยงไฟป่า
คนที่ไม่สะดวกติดต่อเองมักจองผ่านโฮมสเตย์ในเชียงดาวหรือผู้จัดทริปเดินป่า ไม่ว่าจะทางไหน ให้จองคิวล่วงหน้าหลายสัปดาห์ และเผื่อวันสำรองไว้ด้วย
ที่เที่ยวตีนดอย
- ถ้ำเชียงดาว: ถ้ำวัดที่เชิงดอย ในโถงถ้ำมีพระพุทธรูปประดิษฐาน บางช่วงมีไฟส่องสว่าง ช่วงลึกเข้าไปต้องเดินตามไกด์ท้องถิ่นที่ถือตะเกียง มีค่าเข้าเล็กน้อย
- วัดถ้ำผาปล่อง: วัดป่าเงียบสงบ ต้องเดินขึ้นบันไดยาวผ่านป่าร่มรื่น
- ตัวเมืองเชียงดาว: เมืองเล็ก บรรยากาศสบาย มีโฮมสเตย์วิวดอยหลวงหลายแห่ง นอนที่นี่ก่อนวันเดินจะออกเช้าได้ง่ายขึ้นมาก
- ดูนก: ป่ารอบเชียงดาวเป็นที่รู้จักของคนดูนก มีที่พักหลายแห่งที่รองรับนักดูนกโดยเฉพาะ
วิธีเดินทาง
- จากเมืองเก่า
- ขับรถราว 90 นาที ขึ้นเหนือตามถนน 107 ถึงเชียงดาว ไกด์หรือโฮมสเตย์จะบอกทางไปหน่วยพิทักษ์ป่าให้
- จากสนามบินหรือแม่เหียะ
- ขับรถราว 105 นาที แม่เหียะอยู่คนละฝั่งเมือง ต้องออกแต่เช้ามืด หรือไปนอนเชียงดาวก่อนหนึ่งคืน
- ขับรถเองหรือเหมารถ
- สะดวกที่สุดในการไปถึงจุดเริ่มเดิน เหมารถพร้อมคนขับ หรือให้โฮมสเตย์และผู้จัดทริปจัดรถรับส่งก็ได้ ถ้าขับรถมาจากกรุงเทพฯ ควรพักเชียงใหม่หรือเชียงดาวก่อนหนึ่งคืน
- รถโดยสาร
- มีรถวิ่งตามถนน 107 ถึงตัวเมืองเชียงดาว แต่ไม่มีรถโดยสารที่ใช้ได้จริงไปถึงจุดเริ่มเดิน
เคล็ดลับ
- จองคิวและไกด์ให้ได้ก่อน แล้วค่อยวางแผนส่วนที่เหลือตามวันนั้น
- เตรียมเสื้อกันหนาวให้พอ แจ็กเก็ตกันหนาว หมวกไหมพรม ถุงมือ กลางฤดูกลางคืนใกล้ 0 องศาเป็นเรื่องปกติ
- ใส่รองเท้าเดินป่าที่ใส่จนชินแล้วและเกาะพื้นดี หินปูนคมและลื่นเมื่อเปียก
- งดพลาสติกใช้ครั้งเดียว และนำขยะทุกชิ้นกลับลงมาด้วย
- เดินในเส้นทาง ไม่เก็บต้นไม้ดอกไม้ พืชหลายชนิดบนดอยหายากมาก
- ถ้าอยากขึ้นยอดดอยแบบขับรถถึง ดูดอยอินทนนท์ และดอยอินทนนท์ไปเช้าเย็นกลับ เรื่องฤดูกาลอ่านต่อที่เที่ยวเชียงใหม่ช่วงไหนดี ดูไอเดียเพิ่มที่ที่เที่ยวทั้งหมดและทริปไปเช้าเย็นกลับ ส่วนใกล้บ้านเรา วัดพระธาตุดอยคำเหนือแม่เหียะเที่ยวครึ่งวันได้สบาย
คำถามที่พบบ่อย
ดอยหลวงเชียงดาวเปิดให้เดินเดือนไหน?
เฉพาะหน้าหนาว ราวพฤศจิกายนถึงมีนาคม ช่วงอื่นปิดให้ขึ้น
เดินดอยหลวงเชียงดาวต้องจองคิวและมีไกด์ไหม?
ต้องมีทั้งใบอนุญาตจากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว ไกด์ท้องถิ่น และลูกหาบ
เส้นทางเดินดอยหลวงเชียงดาวยาวเท่าไหร่?
จากเด่นหญ้าขัดถึงแคมป์อ่างสลุงราว 8.5 กิโลเมตร ค้างเต็นท์หนึ่งคืน ขึ้นยอดดูพระอาทิตย์ขึ้น รวม 2 วัน
เดินดอยหลวงเชียงดาวยากไหม?
หนักแต่ไม่ต้องใช้เทคนิคปีนเขา ทางชัน หินเยอะ เดินนาน ควรมีร่างกายแข็งแรง
ดอยหลวงเชียงดาวห่างจากเชียงใหม่เท่าไหร่?
ราว 75 กิโลเมตรทางเหนือ ขับรถจากเมืองเก่าราว 90 นาทีตามถนน 107
