แกงแคคือแกงประจำบ้านของคนเหนือ น้ำแกงใสรสจัด ใส่ผักพื้นบ้านและสมุนไพรแน่นหม้อ จะใส่ไก่ หมู หรือกบก็ได้ และไม่มีกะทิแม้แต่หยดเดียว ร้านอาหารสำหรับนักท่องเที่ยวไม่ค่อยมี แต่ในเชียงใหม่หากินได้ตามร้านข้าวแกง ร้านอาหารเหนือ และกาดเช้า อร่อยที่สุดช่วงหน้าฝนที่ผักยังอ่อน
แกงแคแบบเชียงใหม่
แกงแคไม่ใช่สูตรตายตัว แต่เป็นวิธีแกงผักที่มีในสวนและในป่าตามฤดู พริกแกงเรียบง่าย มีพริกแห้ง หอมแดง กระเทียม ตะไคร้ และกะปินิดหน่อย แกงกับน้ำเปล่า แล้วใส่ผักลงไปเยอะ ๆ
- ชะอม: กลิ่นแรงเป็นเอกลักษณ์ ใส่แล้วหอมทั้งหม้อ
- มะเขือพวง: ลูกเล็ก ขมนิด ๆ แตกในปาก
- หน่อไม้: กรุบกรอบ อมเปรี้ยวนิด ๆ
- ยอดฟักทอง: ยอดและใบอ่อน หวานนุ่ม
- ใบชะพลู: ใบมันเงา กลิ่นหอมร้อน สมุนไพรสำคัญตัวหนึ่งของแกงแค
นอกจากนี้ยังมีผักอื่น เห็ด และสมุนไพรตามฤดูและตามมือคนแกง เนื้อสัตว์ส่วนใหญ่เป็นไก่หรือหมู แกงแคกบคือแบบชาวบ้านดั้งเดิมที่ยังหาซื้อได้ในกาด สิ่งที่ทำให้แกงแคเหนือต่างจากแกงผักภาคอื่นคือผักพื้นบ้านหลากชนิดในหม้อเดียว และรสเผ็ดร้อนจากพริก บวกผักเผ็ด (ผักคราด) ที่หลายบ้านใส่
หน้าฝนคือช่วงที่ผักพื้นบ้านแตกยอดอ่อนและมีมากที่สุด ครัวเหนือแทบทุกบ้านจะแกงแคกันช่วงนี้ ไปกาดเช้าช่วงหน้าฝนจะเห็นผักแกงแคมัดรวมเป็นกำขายพร้อมแกงได้ทันที
กินยังไง
แกงแคกินกับข้าว มักเป็นข้าวเหนียว และเป็นกับข้าวหนึ่งอย่างในสำรับ ไม่ได้กินเดี่ยว ๆ
- ร้านข้าวแกง: ชี้หม้อแกงแคแล้วสั่งราดข้าว คู่กับกับข้าวรสอ่อนสักอย่าง
- ร้านอาหารเหนือ: สั่งเป็นถ้วยกินกับน้ำพริก ของย่าง และข้าวเหนียว
- ซื้อกลับบ้าน: แม่ค้าในกาดขายเป็นถุง หรือซื้อผักแกงแคเป็นกำไปแกงเอง
ความขมขึ้นกับผักในหม้อ ชอบขมให้เลือกร้านที่ใส่มะเขือพวงกับชะอมเยอะ ชอบรสนุ่มหวานเลือกหม้อที่ยอดฟักทองกับผักใบอ่อนเยอะกว่า ราคาชามละ 50 ถึง 100 บาท
หากินแกงแคที่ไหน
แกงแคเป็นอาหารบ้าน ต้องไปร้านที่คนท้องถิ่นกิน
- กาดชุมชนแม่เหียะ แม่เหียะ กาดเช้าใกล้สนามบิน 06:00 ถึง 09:00 น. มีแกงเหนือใส่ถุงและผักแกงแคมัดเป็นกำ ราคาปลายล่าง
- ร้านข้าวแกงทั่วเมือง ร้านที่ตั้งหม้อแกงหน้าร้านมักมีแกงแคช่วงเที่ยง ราคาปลายล่างถึงกลาง
- กาดหลวง (ตลาดวโรรส) ใกล้เมืองเก่า กับข้าวเหนือสำเร็จรูปและผักสมุนไพรสด ราคาปลายล่างถึงกลาง
- ร้านอาหารเหนือในเมืองเก่าและนิมมาน บางร้านมีแกงแคในเมนู ส่วนใหญ่เป็นแกงแคไก่ ราคากลางถึงปลายบน
พักที่แม่เหียะ เดินกาดชุมชนตอนเช้าจะได้เห็นผักพื้นบ้านที่ใช้แกงก่อนได้ชิมจริง
อาหารเหนืออื่น ๆ ที่ควรลอง
- ลาบเมือง: ลาบคั่วพริกลาบ อีกเมนูที่ใช้สมุนไพรเป็นหลัก
- น้ำพริกหนุ่ม: น้ำพริกพริกหนุ่มย่าง อยู่บนโต๊ะเดียวกันเสมอ
- แกงฮังเล: แกงหมูงานบุญ เข้มข้นหวาน ตรงข้ามกับแกงแคที่เบาและเผ็ด
คำถามที่พบบ่อย
แกงแคใส่ผักอะไรบ้าง?
ส่วนใหญ่มีชะอม มะเขือพวง หน่อไม้ ยอดฟักทอง และใบชะพลู บวกผักพื้นบ้านตามฤดู
แกงแคใส่กะทิไหม?
ไม่ใส่ เป็นแกงน้ำใสแกงกับน้ำเปล่า
แกงแคใส่เนื้ออะไร?
ส่วนใหญ่เป็นไก่หรือหมู แกงแคกบคือแบบดั้งเดิมของชาวบ้าน
แกงแคเผ็ดไหม?
เผ็ดปานกลางถึงเผ็ดมาก ความเผ็ดมาจากพริกและมักมีผักเผ็ด (ผักคราด) ขมนิด ๆ จากมะเขือพวง
ช่วงไหนแกงแคอร่อยที่สุด?
หน้าฝน ช่วงที่ผักพื้นบ้านแตกยอดอ่อนและสดที่สุด




